Hekim serviste yatan hastasını vizit’e gelir ve parmak iziyle okutarak kilidini açtığı ve hastane bilgi yönetim sistemine (HBYS) giriş yaptığı Tablet PC’sini eline alarak servis hemşiresi ile birlikte hasta odasına girer. Girer girmez Tablet PC’deki RFID okuyucu, hastanın kol bandındaki RFID Tag’ini tanır ve ekranda hasta kayıtları açılır. Tüm raporlara, tahlil sonuçlarına ve radyoloji çekimlerinin görüntülerine bu ekrandan ulaşan hekim ise bir taraftan bu sonuçları incelerken diğer taraftan hastanın son durumunu hemşireden dinlemektedir. Hastası ile konuşmaya başlayan ve durumu hakkında bilgi veren hekim, bir taraftan da ameliyatın ne kadar başarılı geçtiğini ekrandaki ameliyat görüntülerinden göstermektedir. Yaptığı muayene ile takip edilecek tedavi yöntemlerine karar veren hekim, hastaya ve hemşireye bunları izah ederken ekrandan da ilaç ve bakımla ilgili istemlerini (doktor order’ı) girmektedir. Hastanın son durumunu da sisteme kaydetmek için fotoğrafını elindeki bilgisayar ile çeken doktorumuz, serviste yatan diğer hastasının ziyaretine geçer. Tüm vizitler bitirilip doktor servisten ayrılırken, servis hemşiresi hekim orderlarını planlamıştır bile – hangi bakımları, hangi işlemleri, hangi ilaçları ne aralıklarla ve hangi bakım periyodunda yapacağı bellidir artık. O saat geldiğinde otomatik hasta tanımalı ilaç ve pansuman arabasını yüklemek için yine tam otomatik ve bilgisayar kontrollü birim doz esasına göre çalışan ilaç ve sarf dolaplarının yanına geldiğinde, hangi hasta için neler gerekiyorsa o çekmeceler otomatik açılıp gerekli miktarda veya adette alacağı ilaç ve malzemeyi hastanın kendi çekmecesine koyacak ve hasta bakım işlemlerine hatasız olarak başlayabilecektir. Serviste bunlar olurken, yoğun bakımlarda her hastanın başında , hastaya bağlı tüm cihazlarla haberleşen bir “hasta veri izleme sistemini” incelerken buluyoruz doktorumuzu. Hastaya verilen ilaç, mayi ve defikasyonun dakika dakika seyrini, vital bulguların yatışından beri olan grafiğini, ventilasyon parametrelerinin grafiksel olarak gösterimini, hasta skorlamasının yatışından bugüne gelişimini, hastanın ağırlığının grafiğini, pozisyonlarını, tahlil-tetkik sonuçlarını, vs.. velhasıl karar vermesine ve tedavi sürecini en iyi şekilde yönetmesine yarayacak tüm verileri takip ederken görüyoruz. Yoğun bakımdaki hemşireler ise artık kağıt-kalemle hasta verisi kaydetmekten kurtulmuş, tüm vaktini hasta bakımı ve hastalarla zaman geçirmeye odaklamıştır artık. Tüm verileri inceleyen ve hastanın son durumunu, yaptığı fiziksel muayene ile de tespit eden doktorumuz, “order”ını dokunmatik ekrandan verdikten sonra diğer hastanın kayıtlarını incelemeye başlıyor. Ameliyathanelere geçiyoruz üzerlerimizi değiştirerek, fakat bir farklılık görüyoruz bu ameliyathanelerde. Sanki anjiyo cihazı ameliyathanenin içine girmiş. Evet yanlış görmüyoruz burası “hibrid ameliyathane”lerden biri olsa gerek. Diğerinde ise tomografi var galiba. Bir taraftan ameliyat devam ederken, diğer taraftan istenen tomografik tetkiklerin de yapılabildiği ve ameliyat sürecinin en optimum şekilde yönetilebildiği bir ameliyathane. Yapılan tüm ameliyatların aynı zamanda kameralar (laporoskopik kamera, ameliyat lambasındaki kamera, ortam kamerası, vs), vital monitörler, anestezi cihazı gibi diğer cihazlardan gelen görüntülerin de senkronize edilerek kaydedildiğini görüyoruz. Bu kayıtlar, ana sistemde uzun süreli arşivlendiği için gerektiğinde doktor uygulamalarının doğruluğunu ve yapılan işlemleri ispat etmekte kullanılması bir yana, hem akademik yayınlarda hem de yeni yetişen genç doktor ve cerrahların eğitimlerinde kullanılacak önemli bir kaynak niteliği taşıyacaktır. Ameliyatta kullanılan tüm ilaçlar ve sarf malzemeler ise hastaya kullanıldığı anda HBYS sistemine kaydolmakta, kullanılan aletler ameliyat sonunda RFID okuyucularla el değmeden sayılmakta ve eksik alet olup olmadığı henüz ameliyat bitmeden tespit edilmektedir. Ameliyathanede bulunan ekranlar ise cerrahın ameliyat yapacağı bölgeyi 3 boyutlu olarak göstermekte ve hastaya pozisyon verirken dahi yapılacak ameliyatı planlamasını sağlamaktadır. Ameliyata başlamadan önce, ameliyat için gerekli tüm alet, malzeme, sarf ve ilaçların hazır olduğu bilgisini ekranda gören cerrah, güvenle ameliyatına başlayacaktır. Aynı güvenle son dikişlerini atarken, tün cihazlardan toplanan veriler hastanın dijital dosyasına kaydedilmiştir bile. Ameliyathaneden çıkan hastanın son durumu, hasta odasında televizyon seyretmekte olan yakınlarına SMS mesajı olarak gelecek ve meraklı bekleyiş sona erecektir. Bu sırada, hastada kullanılmış olan aletler sterilizasyon bölümüne gitmekte ve yıkanmak üzere teslim edildiği sırada hangi setin kim tarafından teslim edildiği sisteme otomatik olarak kaydedilmektedir. Yıkanmaya başlanan aletler ise hangi sterilizatörde ve hangi yüklemeye dahil olacağı bu aşamada sterilizasyon takip sistemi tarafından planlanmaktadır. Kamuya sağlık hizmeti sunucuları olarak, hastanelerde çalışan tüm personelin amacı, sunulan sağlık hizmetinin en doğru, en güvenilir, en kısa zamanda tedavi edici ve hatasız olmasını sağlamaktır. Kısa bir hayali tur yaparak anlatmaya çalıştığım tüm bu teknolojik sistemler, verimliliği en üst seviyeye, hatayı ise en alt seviyeye getirmek için çalışmakta, insani kusurlardan, unutmaktan, yanlış kayıttan bizleri kurtarmakla bu amaca hizmet etmektedirler. Evet açın şimdi gözlerinizi, gözünüzü açın artık. Bunlar birer hayal değil, gerçek...

• Bir hayal, bir gerçek Dijital hastane -- 05 Mayıs 2010