Üye Girişi

Üye Ol »
Şifremi Unuttum »

SAĞLIK BİLİŞİM DERNEĞİ ÇALIŞMA GRUPLARI- MAKALELER

Hemşirelik Bilişimi Bilgi Teknolojisi Nedir?

Yazar: Dilek ÖZDEMİR Tarih: 23 Eylül 2011 Çalışma Grubu:

Hemşirelik Bilişimi, Bilgi Teknolojisi Hastane Bilgi Sistemlerinde; bilgiye nasıl ulaşılacağı, verilerin nasıl elde edileceği,  nasıl  kullanılacağı,  nasıl kayıt  altına  alınacağı  ve  ne  şekilde saklanacağını tariflemektedir. Scholes  ve  Barber  bunu  1980  de  hem-şireliğin bütün alanlarına bilgisayar teknolojisinin uygulanması olarak tariflemiştir.Bu  teknoloji;  klinik  hemşirelik  uygulamalarında, hemşirelik  eğitiminde, hemşirelik  yönetiminde ve  araştırmlarında  kullanılmaktadır.  Hemşirelik hasta  tanılaması,  planlama,  uygulamalarında  ve aynı  zamanda  istatiklerde.Hemşirelik  Bilişim  Sürecini  sahada gerçellediğimizde; bilgiye nasıl ulaşılacağı  verinin  nasıl  elde  edileceği  ayağında;  hastanın  vital  takipleri;  ateş,  nabız,  tansiyon,  solunum,hastanın  demografik  özellikleri  ve benzeri hemşirelik takipleri yer alır. Bunlar da Hemşirelik Tanılama Formuyla hastanın tanılaması kısmında kayıt altına alınır.

Bu bilgilerin nasıl kullanılacağı ayağında;  düşme  riskinin  değerlendirilmesi  düşme  risk  oranı  indikatörleri,  damaryolu  uygulamalarındaki tekrarlar  ve  enfeksiyonlar  görülme hızları  ve  benzeri  hemşirelik  uygulamaları  karşımıza çıkar. Ve  son  olarak  da  kayıt  altına  alma ve  saklama  ayağında  da  yukarıda bahsi  geçen  bakımlara  ve  takiplere yönelik  protokollerin  prosedür  ve talimatların oluşturulması ve kayıtlabirlikte  saklanmasından  bahsetmemiz mümkündür.Hemşirelik  Bilişimi  Çalışmaları ilk  1974  de  IMIA  uluslaraarsı  tıp bilişimleri  birliği  kurulması  ile başlamıştır.  O  zamanda  hemşirelikte  ortak  bir  dil  ve  sınıflama yoktu.  Hemşirelik  Bilişimi  kavra-mı Amerika’da 1992 den beri var. 1994  de  Hollanda,  1999  da  Brezilya ve 2004 de İsrail de bu kavramlar kullanılmaya başlanmış.Dünya  ülkelerinde  Lisans,  Yük-sek  Lisans,  Doktora  programları ve  sertifika  programları  ve  çeşitli kurslar şeklinde uygula başlamış.

Bilgi  Teknolojileri  kullanımı; Sağlık  Hizmetleri ve Hemşirelik Hizmetlerinin, kanıta dayalı  çok önemli  bir  ayağını  oluşturuyor olmasına  rağmen  Bilgi  Teknolojilerine  ait  kayıtlarda  sunulan Hemşirelik  Hizmetlerinin  yine de tam olarak yansıtıldığını söyleyemeyiz.Bunun  tam  olarak  yansıtılabilmesi  de  hemşirenin  mevcuttaki sistemde  olduğu  gibi  mezuniyetinden  sonra  ilk  çalışmaya  baş-ladığı  sağlık  sektörüyle  Bilişim Teknolojileri, Bilişim Dünyası ile tanışması ile değil; Hemşirelikte Bilişim Teknolojileri kullanımına öncelikle  Lisans  düzeyinde  eğitim  planlanmasıyla  başlanarak gereçkleşmesi  mümkün olacaktır.Gerek Lisans gerekse Lisans üstü eğitim  programlarına  eklenecek “Bilişim Teknolojileri ve Hemşirelik”  ders  içeriğiyle  de  sahaya hemşire  hazırlanmış  olacaktır.

Bu  şekilde  ancak  ve  ancak  Bilişim  Hemşiresi  kavramı  sahada, işleyişte yerini alabilecektir.Türkiyede bu kavram henüz tam olarak hakettiği yerde değildir.45 Üniversite’de  ortak  zorunlu dersler  kapsamında  bilgisayara okur  yazarlığını  kazandırmayı hedefleyen  dersler  okutulmakta.  Akdeniz  Üniversitesinde  Temel Bilgi Teknolojileri dersi adı altında 3  saat  güz  döneminde,  Temel  Bilgisayar  Bilimleri  adı  altında  da  4 saat bahar döneminde ders programı verilmekte.Türkiyede  ise  bahsettiğim  şekilde  Lisans  programında  Temel  bilgi  teknolojileri    kullanımı  dersi ve  Bilgisayar/    Bilgisayar  bilimleri dersi var.Hemşirelik  Lisans  mezununu  yüksek  lisans    programına  kabul  eden Dokuz  Eylül  ve  Akdeniz  Üniversitesi  mevcut.  Doktora  programı yok.Bu  alandaki  ilk  Kongre  ve  Panel  2005  -  Tıp    Bilişimi  Kongresi  ve 2009- Tıp Bilişimi Kongresi kapsamında  Hemşirelik  paneli  şeklinde yütülmüştür.Akdeniz  Üniversitesinde  ders  iki yıldır var ve, Tıp Fakültesi Biyoistatistik  ve  Tıp  Bilişimi  AD  tarafından yürütülmektedir.

Temelde  sorun  temel  bilgisayar eğitimi  bilgisine  sahip  olunsa  da, yeterlilik  düzeyleri  belirlenmeden hemşirelerin  her  alanda  çalışması,  uzmanlıklarına  göre  sınıflandırılmamaları  ve  yeterli  bilgisayar program dillerini bilmemeleri.Sorunun  temeli  de  Akdeniz  Üniversitesinin  yaptığı  gibi  başarılı çalışmalarla  tamamlanabilecek gibi görünüyor. Ve tabiki Hemşirelik Hizmetleri Bilgi Sistemleri kullanımını  yaygın  hala  getirebilmek için.

İyi  bir  IT  Departmanına  sahip  bir ekiple çalışmak gerekiyor. Biz böyle  güçlü  bir  ekiple  çalışıyoruz  ve ekibinm başında da bu işin profesyoneli bir Yöneticimiz var. Sahada  çalışmaya  başlamadan önce hemşirlerimize bununla ilgili oryantasyon  eğitimlerini  tamamlayarak çalışmalarına başlatıyoruz.Ayrıca hemşirelik bilgi sistemlerinde tüm kayıt tanılama ve takiplerin otomasyon sisteminden yürütülmesi  ve  bu  sistem  üzerinden  tamamlanması gerekmektedir.


Yazar Hakkında
Dilek ÖZDEMİR Memory Center Nöropsikiyatri Merkezi Hemşirelik Hizmetleri Yöneticisi

Yazarın en son eklediği diğer makaleler..